تفاوت دیه با ارش
2+

تفاوت دیه با ارش چیست؟

 

تفاوت دیه با ارش معمولا از جمله سوالات متداول افرادی است که نیازمند مشخص شدن مقدار دیه خود و پرداخت آن هستند. به طور مختصر و مفید دیه مقدار پولی است که در برابر از بین بردن قسمتی از بدن یا قتل غیر عمد پرداخت می شود، در حالی که ارش به معنی پرداخت مال به اندازه تفاوت سالم و معیوب می باشد. در ادامه به صورت دقیق تر به توضیح تفاوت دیه با ارش می پردازیم.

دیه چیست؟

مطابق ماده ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، دیه مقدار مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.

دیه در لغت به معنای خونبها است. دیه نوعی مجازات است؛ میزان دیه در شرع و قانون مشخص شده؛ حکم پرداخت دیه مستلزم درخواست مجنی علیه یا اولیای دم و افرادی که دیه را به ارث می برند است. شکایت دیه از طریق دادسرا و دادگاه کیفری صورت می گیرد و نیازی به تقدیم دادخواست ندارد گرچه اگر بخواهیم دیه را از طریق دادگاه حقوقی مطالبه کنیم، نیاز به تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی دارد.
در حال حاضر، مجازات قتل شبه عمد، جراحات و صدمات ناشی از حوادث رانندگی جزو جرایم غیر قابل گذشت است اما دیه ی این جرایم قابل گذشت است به استثنای قوانین خاص (مانند قانون کار) که علاوه بر دیه، مجازاتهای تعزیری نیز پیش بینی شده و، ظاهرا، غیر قابل گذشت است.

ارش چیست؟

مطابق ماده ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲: «ارش، دیه ی غیرمقدر است که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت مجنی علیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می کند. مقررات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد، مگر این که در این قانون ترتیب دیگری مقرر شود.»
ارش نیز همچون دیه، از طریق دادسرا و دادگاه کیفری رسیدگی و مورد حکم قرار می گیرد. در حال حاضر، دادگاهها با توجه به ماده یک قانون نظام پزشکی، تعیین ارش را به پزشکی قانونی محول می کنند گرچه تکلیفی برای ارجاع به پزشکی قانونی ندارند.
بر اساس نظریه مشورتی، ۶۲۹۶/۷ مورخ ۲/۹/۱۳۷۸ ، نمی توان برای عضوی که دیه ی معین دارد مبلغی به عنوان ارش نقص زیبایی تعیین کرد. (همچنین رأی وحدت رویه شماره ۶۱۹ دیوان عالی کشور مورخ ۶/۸/۱۳۷۶)

بنابراین در مورد تفاوت دیه با ارش می توان گفت که در عمل کاربرد ارش وسیع تر از «دیه» است. دیه برای اعضای خاصی از بدن مانند دست، پا، دندان، استخوان ها، بعضی جراحات وارده به سر و صورت و… تعیین شده است (محاسبه دیه اعضای بدن براساس نرخ سال ۱۳۹۷) در حالی که صدمات وارده به بدن اشخاص عمدی و غیر عمدی آن قدر متنوع است که ناگزیر باید «ارش» تعیین شود یک سری از جراحات و صدمات که«ارش» به آن تعلق می گیرد در خود قانون مجازات اسلامی معین شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *